Aansluiting · 1-fase of 3-fase

Heb ik 3-fase nodig?

Wie een warmtepomp, thuisbatterij en laadpaal wil combineren, loopt soms tegen de grens van een 1-fase aansluiting aan. Hieronder wanneer 3-fase echt nodig is, hoe je je huidige aansluiting herkent, en wat verzwaren kost. Laat de definitieve belasting altijd door een erkend installateur bepalen.

1-fase of 3-fase, wat is het verschil?

Bij een 1-fase aansluiting komt er één fase je huis in, bij 3-fase drie. Grofweg kan een 1-fase aansluiting van 1×25A ongeveer 5,75 kW aan, 1×35A ongeveer 8 kW, en een 3-fase aansluiting van 3×25A ongeveer 17 kW. Meer fasen betekent dus meer vermogen dat je tegelijk kunt gebruiken, en de mogelijkheid om zware apparaten over de fasen te verdelen. Veel oudere woningen hebben 1-fase; nieuwbouw is vaak al 3-fase.

Hoe herken ik mijn aansluiting?

Kijk in de meterkast: bij 1-fase zie je één hoofdzekering, bij 3-fase drie (vaak aangeduid als 3×25A). Twijfel je, dan staat het op je aansluitovereenkomst of kun je het bij je netbeheerder opvragen.

Wanneer heb je 3-fase nodig?

Vuistregel: wil je snel laden (11 kW) of stapel je meerdere zware verbruikers, dan is 3-fase vaak verstandig. Blijf je bij een hybride warmtepomp, langzaam laden en een kleine batterij, dan volstaat een zwaar 1-fase vaak nog. Een installateur berekent de piekbelasting voor jouw situatie.

Wie doet wat, en de stap die mensen overslaan

Hier gaat het in de praktijk mis, en het kost een afspraak. De netbeheerder is verantwoordelijk tot en met de meter: het deel vóór de hoofdschakelaar, inclusief de kWh-meter en de verzegelde kast, is van hem, en daar mag alleen zijn monteur aan werken. Alles áchter de hoofdschakelaar is jouw eigen installatie, en de hoofdschakelaar zelf hoort daar ook bij. Die moet jij dus laten plaatsen, onderhouden en vervangen, op eigen kosten.

En dan de verwarring die daarna komt: een 3-fase aansluiting geeft je op zichzelf nog geen 3-fase groep. De aansluiting brengt drie fasen tot in je meterkast, maar of je apparaat daadwerkelijk over drie fasen kan laden of draaien, hangt af van de groep die je installateur daarvoor aanlegt. Vraag bij de offerte dus expliciet of er een 3-fase groep bij zit, en niet alleen of de aansluiting wordt verzwaard.

Twee dingen bepalen verder hoeveel ruimte en geld dit kost. Er mogen maximaal vier eindgroepen achter één aardlekschakelaar, dus een paar extra groepen kan betekenen dat er ook een aardlekschakelaar bij moet. En je bestaande groepen worden bij een verzwaring verdeeld over de drie fasen, zodat de belasting een beetje in balans is; dat is handwerk en het kost tijd. Zie elektra en de meterkast voor die kant.

Wat kost verzwaren, en de wachttijd?

Verzwaren naar 3-fase regel je bij je netbeheerder. Je betaalt eenmalige aansluitkosten (afhankelijk van de netbeheerder en de afstand, doorgaans enkele honderden euro's) plus mogelijk een hoger vast capaciteitstarief, en een installateur past je meterkast en groepen aan. Belangrijk: door netcongestie lopen de wachttijden voor een zwaardere aansluiting in veel regio's op, soms tot maanden. Vraag dit vroeg aan als je verbouwing of installatie ervan afhangt.

Reken wat de maatregelen zelf opleveren met de rekentools voor warmtepomp en thuisbatterij. Algemene informatie, geen persoonlijk of installatietechnisch advies; laat de belasting en de aansluiting altijd door een erkend installateur en je netbeheerder bepalen.

Veelgestelde vragen