Verdieping · Eerlijk kopen
Energie-verkooppraktijken herkennen: zo trap je er niet in
Verduurzaming is een verkopersmarkt geworden: thuisbatterijen "die zichzelf terugverdienen met handelen", zonnepanelen "gratis", warmtepompen "omdat het moet van de overheid". Soms klopt er iets van, vaak niet, en het verschil zie je pas als je zelf rekent. Deze pagina zet de bekende trucs, je wettelijke rechten en een nuchter stappenplan op een rij. Wij verkopen zelf niets en adviseren ook "niet doen" als dat het antwoord is; zie hoe we geld verdienen.
De dertien rode vlaggen
- "Alleen vandaag geldig." Echte prijzen lopen niet weg. Tijdsdruk bestaat om je te laten tekenen vóór je kunt vergelijken. Wie druk zet, verdient geen handtekening.
- Ongevraagd aan de deur of aan de telefoon. De beste aanbieders hebben geen colportage nodig. Ongevraagde telefonische verkoop aan consumenten mag bovendien alleen met jouw voorafgaande toestemming, en sinds 1 juli 2026 geldt dat ook voor bedrijven waar je al klant bent. Juist die uitzondering is vervallen: je eigen energieleverancier mag je niet meer zonder toestemming bellen met een aanbod voor panelen of een batterij.
- Gouden bergen met een thuisbatterij. "Duizenden euro's per jaar met handelen op de energiemarkt" is een belofte op basis van uitzonderlijke jaren en dalende marges: hoe meer batterijen meedoen, hoe kleiner de winst per batterij. Reken zelf na met de thuisbatterij-rekentool en lees wat handelen realistisch oplevert.
- "Gratis" zonnepanelen of warmtepomp. Gratis bestaat niet: het is lease of huur, met een langlopend contract dat doorgaans duurder uitpakt dan kopen (ook met geleend geld, zie de Energiebespaarlening), en dat gedoe geeft bij verkoop van je huis.
- Grote aanbetaling. Meer dan 25 tot 30% vooruit betalen is ongebruikelijk en riskant: bij een faillissement ben je het kwijt. Volledige betaling pas na oplevering.
- Vage totaalprijzen zonder specificatie. Een serieuze offerte splitst materiaal, arbeid en bijkomend werk uit, en noemt merk en type. Check daarna of de prijs klopt met de offerte-check.
- "Het moet van de overheid." Er is geen verplichting om nu van het gas af te gaan of een batterij te kopen. Wel echte deadlines: de saldering stopt in 2027, maar dat is een rekensom, geen paniekreden.
- Subsidie-beloftes die te mooi zijn. "Wij regelen € 5.000 subsidie" terwijl de echte regelingen voor jouw situatie veel lager uitpakken; of subsidie op een product dat er helemaal niet voor in aanmerking komt (een losse thuisbatterij of een gewone airco bijvoorbeeld).
- "De subsidie loopt af, dus dit jaar nog tekenen." De tijdsdruk-truc in een subsidiejasje. Regelingen veranderen op vaste momenten (Prinsjesdag, de jaarwisseling) en de ISDE vraag je als particulier pas ná installatie aan, dus haast bij het tekenen levert je niets op. Check zelf bij de RVO wat er echt verandert en of het product überhaupt in aanmerking komt; wie het antwoord schuldig blijft maar wel haast maakt, verkoopt druk, geen subsidie.
- "Meenemen in de verbouwing, het is kortdag." De urgentie van een lopende verbouwing wordt gebruikt om het vergelijken over te slaan. Nuchter bekeken moet alleen het vóórbereidende werk nu gebeuren: mantelbuizen, leidingen en groepen in de meterkast, terwijl alles toch open ligt. De installatie zelf (airco, warmtepomp, batterij) kan vrijwel altijd later, rustig en los aanbesteed. Zie wat je wél tijdens een verbouwing regelt.
- "Via de aannemer, wel zo makkelijk. En anders vervalt de garantie." Eén-loket-gemak kost al gauw tientallen procenten marge: de aannemer zet een onderaannemer in en rekent zijn opslag over de hele klus. En het garantie-argument klopt niet: de garantie op de verbouwing staat los van de garantie op een airco of warmtepomp, die loopt via de fabrikant en de installateur die het toestel plaatst. Vraag dezelfde installatie los bij twee partijen aan; laat de aannemer desnoods alleen het voorbereidende werk doen.
- De "warmteverliesberekening" komt uit de verkooptool van de aanbieder zelf. Wie de berekening maakt, bepaalt de uitkomst, en de partij die je een warmtepomp verkoopt heeft belang bij een ruim (lees: duurder) vermogen. Verkooptools rekenen dan ook graag conservatief: alle kamers continu op 20 graden, ventilatie vol meegeteld. Leg de uitkomst altijd naast je werkelijke gasverbruik (jaarverbruik × 8 ÷ 1650 ≈ benodigd vermogen bij -10°C); wijkt de berekening daar fors van af, vraag dan om uitleg of laat een onafhankelijke warmteverliesberekening maken. Een te grote warmtepomp is niet alleen duurder, hij pendelt ook en draait minder zuinig.
- Specificaties die net iets anders zijn dan de officiële. Twee trucs komen vaker voor dan je zou denken. De eerste is geluid: fabrikanten horen het geluidsvermogen op te geven (de waarde waarmee de wettelijke toets wordt gedaan), maar in folders staat soms de geluidsdruk op een paar meter afstand. Dat scheelt tientallen decibellen en maakt een luide unit op papier fluisterstil. De tweede is vermogen: eigenaren vonden een warmtepomp die met 16,5 kW werd geadverteerd terwijl hij in de officiële registratie voor de subsidie op 9 kW staat. Vraag dus altijd naar het geluidsvermogen (LwA) en check het opgegeven vermogen in de officiële lijst waarmee de subsidie wordt beoordeeld; wijkt het af, dan weet je genoeg over de rest van het verhaal.
Je rechten (en gebruik ze)
| Situatie | Je recht |
|---|---|
| Gekocht aan de deur, telefonisch of online | 14 dagen bedenktijd (herroepingsrecht): je mag zonder reden annuleren. De verkoper moet je hier vóór de koop op wijzen; doet hij dat niet, dan wordt de bedenktijd zelfs langer. |
| Ongevraagd gebeld voor verkoop | Mag alleen met jouw voorafgaande, uitdrukkelijke toestemming, sinds 1 juli 2026 ook als je al klant bent of dat vroeger was. Die toestemming mag niet telefonisch tijdens een servicegesprek worden gevraagd, dus "mag ik u ook eens bellen over onze aanbiedingen?" tijdens een afspraak over je meter levert geen geldige toestemming op. Het nummer van de beller moet zichtbaar zijn, je mag niet onder druk worden gezet, en je moet je toestemming makkelijk kunnen intrekken. Niet gegeven? Melden bij ACM ConsuWijzer en ophangen. |
| Gebeld door een goed doel, een loterij of een tijdschriftuitgever | Dat mag nog wél zonder nieuwe toestemming, als je daar klant, donateur of deelnemer bent of dat in de afgelopen drie jaar was. Dat is de enige uitzondering die is overgebleven; voor commerciële aanbieders van panelen, batterijen of energiecontracten geldt hij niet. |
| Mondelinge beloftes ("bespaart u gegarandeerd € 1.500 per jaar") | Vraag alles schriftelijk. Wat niet op papier staat, bestaat juridisch nauwelijks. Een besparingsgarantie zonder voorwaarden op papier is een verkooppraatje. |
| Al getekend en toch spijt | Binnen de bedenktijd: schriftelijk herroepen (mail is genoeg, bewaar een kopie). Erbuiten: check of de verkoper zijn informatieplichten schond; dat kan de overeenkomst aantastbaar maken. ConsuWijzer helpt gratis. |
| Je hebt aanbetaald en wil er alsnog vanaf | Een aanbetaling zet je herroepingsrecht niet buiten spel. Twee verweren die je kunt verwachten en die niet altijd opgaan: dat het "maatwerk" was, en dat de uitvoering al begonnen is. In een uitspraak van augustus 2026 gingen ze bij een thuisbatterij allebei niet op en moest het bedrijf de aanbetaling terugbetalen. Herroep schriftelijk en bewaar het bewijs. |
Gratis advies en melden bij de toezichthouder: ACM ConsuWijzer (opent bij de bron). Peildatum: augustus 2026.
Nieuw sinds augustus 2026: een meldpunt dat patronen zoekt
Vereniging Eigen Huis opende in augustus 2026 een meldpunt voor agressieve en misleidende verkoop van thuisbatterijen, warmtepompen en zonnepanelen, te vinden via eigenhuis.nl (opent bij de bron). Het doel is niet om jouw zaak op te lossen, want daarvoor is ConsuWijzer of de rechter er. Het doel is patronen zichtbaar maken, zodat bedrijven en toezichthouders erop aangesproken kunnen worden.
Dat maakt melden ook zinvol als jij er zelf al uit bent. En het is nuttig te weten waar de meldingen volgens de vereniging over gaan, want dat is precies de lijst hieronder: verkopers die zich voordoen als medewerker van de gemeente of de netbeheerder, batterijen die veel te groot zijn voor de situatie, aandringen op een snelle handtekening met een aanbod dat "alleen vandaag" geldt, en bedrijven die na een aanbetaling niet meer reageren of een herroeping negeren. Wij noemen dat de rode vlaggen; zij zien dezelfde dingen in hun postvak.
Per techniek: waar de trucs zitten
Thuisbatterij
De klassieker van dit moment: opbrengsten uit "handelen" of "onbalansmarkt" gepresenteerd als vaste inkomsten. Die opbrengsten bestaan, maar dalen structureel naarmate er meer batterijen bijkomen, en de mooiste cijfers komen uit uitzonderlijke maanden. Vraag altijd: welk deel is gegarandeerd, wat zijn de kosten van de handelsdienst, en wat blijft er over bij halvering van de marges? Onze praktijkcijfers tonen wat gebruikers echt melden.
Zonnepanelen
"Gratis panelen" is lease met een claim op je dak; "nul op de meter gegarandeerd" negeert het einde van de saldering. En te grote systemen verkopen loont voor de verkoper, niet voor jou: na 2027 is overschot weinig waard. Dimensioneer op je verbruik; reken het na met de zonnepanelen-rekentool.
Warmtepomp
Druk-argumenten ("straks mág geen cv-ketel meer") en te lichte of juist veel te zware toestellen. Een serieuze installateur maakt eerst een warmteverliesberekening en praat over je afgiftesysteem; wie binnen tien minuten een vermogen noemt, gokt. Voor de ISDE moet de installatie bovendien door een bouwinstallatiebedrijf gebeuren. Vergelijk eerst zelf de routes in de warmtepomp-of-gas-vergelijker.
Energiecontract
Overstappen aan de deur of via "uw energieleverancier belt u" (dat is bijna nooit je eigen leverancier). Teken nooit ter plekke een machtiging of contract: een goed aanbod kun je ook rustig online nazoeken en zelf vergelijken.
Zo koop je wél veilig, in zes stappen
- Reken eerst zelf. Gebruik de energiescan of een rekentool, zodat je wéét of de maatregel voor jou loont vóór er een verkoper aan tafel zit.
- Vraag drie offertes op, bij voorkeur bij bedrijven uit je regio met een trackrecord (KvK-check, reviews op meerdere platformen, bestaansduur).
- Check de prijs met de offerte-check: is de offerte marktconform voor deze techniek en omvang?
- Check de certificering. Voor warmtepompen: een erkend bouwinstallatiebedrijf (vereist voor ISDE); keurmerken als InstallQ of lidmaatschap van Techniek Nederland zijn een goed teken.
- Teken nooit dezelfde dag. Een nacht slapen kost niets; een slecht contract van € 15.000 wel. Serieuze aanbieders respecteren dat.
- Beperk de aanbetaling (maximaal ± 25 tot 30%) en betaal het restant pas na goede oplevering; leg garanties op product, installatie én omvormer/onderdelen schriftelijk vast.
Veelgestelde vragen
Ik heb aan de deur getekend voor zonnepanelen of een warmtepomp, kan ik er nog vanaf?
Ja: bij verkoop aan de deur of op afstand heb je 14 dagen wettelijke bedenktijd. Herroep schriftelijk (een e-mail volstaat) en bewaar een kopie. Is er al geïnstalleerd binnen de bedenktijd zonder jouw uitdrukkelijke verzoek, dan is dat het risico van de verkoper.
Is elk aanbod aan de deur onbetrouwbaar?
Nee, maar je kunt het verschil aan de deur niet controleren, en dat weet de verkoper ook. Daarom is de regel simpel: informatie aannemen mag altijd, tekenen doe je nooit ter plekke.
Mag mijn eigen energieleverancier mij bellen met een aanbod?
Sinds 1 juli 2026 niet meer zonder jouw voorafgaande, uitdrukkelijke toestemming. Tot die datum mochten bedrijven bestaande en oude klanten wél bellen, en dat was de route waarlangs veel aanbiedingen voor panelen en batterijen liepen. Die uitzondering geldt nu alleen nog voor goede doelen, loterijen die aan goede doelen geven en uitgevers van kranten en tijdschriften.
Belangrijk detail: toestemming mag niet telefonisch tijdens een servicegesprek worden gevraagd, en je kunt hem altijd weer intrekken.
Hoe herken ik een realistische batterij-belofte?
Realistisch is: een bandbreedte, gescheiden in zelfverbruik-besparing en (onzekere) handelsopbrengst, met de kosten van de handelsdienst erbij. Onrealistisch is: één vast bedrag per jaar, gebaseerd op de beste maanden, zonder kosten. Vergelijk met onze rekentool, die rekent conservatief.
Moet ik haast maken omdat een subsidie afloopt?
Vrijwel nooit. Subsidieregelingen veranderen op vaste, vooraf aangekondigde momenten en de ISDE vraag je pas ná installatie aan; een handtekening vandaag levert dus geen subsidie op die morgen weg zou zijn. Check de actuele stand zelf in het subsidie-overzicht of bij de RVO, en wantrouw elke aanbieder die de deadline wél kent maar de voorwaarden niet.
Kan ik de warmteverliesberekening van de verkoper vertrouwen?
Wees kritisch als de berekening uit de rekentool van de verkopende partij zelf komt: die heeft belang bij een ruim vermogen. Leg de uitkomst naast je werkelijke gasverbruik (jaarverbruik × 8 ÷ 1650 geeft grofweg het benodigde vermogen bij -10°C). Wijkt de berekening daar fors van af, vraag dan om uitleg of een onafhankelijke berekening. Een te grote warmtepomp is duurder én draait onzuiniger.
Peildatum: augustus 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies; voor je concrete situatie helpt ACM ConsuWijzer of het Juridisch Loket gratis. De telemarketingregels hierboven zijn nagekeken bij Rijksoverheid en de ACM op 17 augustus 2026.
Ontdek verder
Installateur-check
Welke certificering is wettelijk verplicht, welke is een keurmerk, en hoe trek je het bedrijf achter de offerte na?
Check je installateur →Offerte-check
Is de offerteprijs marktconform? Vergelijk je offerte met actuele richtprijzen per techniek.
Check je offerte →Thuisbatterij
Meer zelfverbruik van je zonnestroom: reken per adres uit of een thuisbatterij voor jou loont.
Bekijk thuisbatterij →Zonnepanelen
Reken de opbrengst en terugverdientijd voor jouw dak uit via PVGIS, ook na het einde van de saldering.
Bekijk zonnepanelen →Warmtepomp
Efficiënt verwarmen zonder gas: reken de besparing en terugverdientijd uit, inclusief ISDE-subsidie.
Bekijk warmtepomp →