Dynamisch contract · Negatieve stroomprijzen

Negatieve stroomprijzen: wat merk jij ervan en wat kost het?

Op zonnige middagen zakt de groothandelsprijs van stroom steeds vaker onder nul: je krijgt dan geld toe voor verbruik, en betaalt juist voor elke kilowattuur die je teruglevert. De meeste uitleg blijft steken bij wát dat is. Hieronder rekenen we door wat het een gewoon huishouden kost of oplevert, en welke knoppen je hebt, van gratis tot investering.

Wanneer wordt stroom negatief geprijsd?

Stroom moet op elk moment worden gebruikt op het moment dat hij wordt opgewekt. Produceren zon en wind samen meer dan Nederland op dat moment kan gebruiken, dan zakt de prijs op de day-ahead-markt door nul heen: producenten betalen dan om hun stroom kwijt te kunnen. Dat gebeurt vooral op zonnige middagen in het voorjaar en de zomer, en het vaakst in weekenden en op feestdagen, wanneer fabrieken en kantoren stilliggen. Het aantal negatieve uren neemt elk jaar toe: er komt steeds meer zon en wind bij, terwijl de vraag overdag niet meegroeit. Reken er dus op dat dit verschijnsel de komende jaren groter wordt, niet kleiner.

Wie merkt het direct: dynamisch contract

Alleen huishoudens met een dynamisch contract rekenen af tegen de uurprijs, en voelen negatieve uren dus direct. Dat werkt twee kanten op. Voor verbruik in een negatief uur krijg je geld toe: de wasmachine draaien of de auto laden levert dan een paar cent per kWh op. Maar voor teruglevering geldt het omgekeerde: je zonnepanelen leveren op dat moment stroom met een negatieve waarde, en je betaalt voor elke teruggeleverde kWh. Juist op de uren dat je panelen op vol vermogen draaien.

Wie merkt het indirect: vast en variabel

Heb je een vast of variabel contract, dan betaal je elk uur hetzelfde tarief en zie je van negatieve uren op je afrekening niets terug. Toch betaal je mee. Jouw leverancier moet jouw teruggeleverde zonnestroom namelijk wél tegen die negatieve uurprijzen kwijt op de markt, en verrekent die schade via de terugleverkosten: een vast bedrag per maand of per teruggeleverde kWh. Hoe meer negatieve uren, hoe hoger die kosten de komende jaren worden. Negatieve prijzen raken dus vrijwel elke paneleneigenaar, alleen via een andere route.

Rekenvoorbeeld: niets doen versus slim reageren

Neem een gemiddeld pv-huishouden met ± 3.500 kWh opwek per jaar en een dynamisch contract. Een flink deel van de opwek valt precies in de uren waarin prijzen negatief kunnen zijn. Het verschil tussen niets doen en reageren (omvormer uit, verbruik verschuiven) ziet er indicatief zo uit:

Indicatief, op basis van een gemiddelde negatieve uurprijs van ± -10 cent per kWh en het huidige aantal negatieve uren. Omdat dat aantal elk jaar toeneemt, groeit dit bedrag mee: wat nu tientallen euro's scheelt, kan over een paar jaar het dubbele zijn.

De vier knoppen, van gratis tot investering

Alle vier de knoppen doen hetzelfde: ze verhogen je zelfconsumptie precies op de momenten dat teruggeleverde stroom niets of minder dan niets waard is. Dat loont nu al bij een dynamisch contract, en wordt na het einde van de saldering in 2027 voor iedereen de kern van de rekensom.

Veelgestelde vragen

Indicatie op basis van modelaannames, geen persoonlijk advies. Zie de methode.