Slimme meter weigeren
Kun je de slimme meter nog weigeren?
Ja en nee, en dat onderscheid kost mensen geld. Je oude analoge meter houden kan niet meer: sinds 1 januari 2026 moet elke kleinverbruikaansluiting een meter hebben die aan de nieuwe eisen voldoet. Maar de slimme meter, de uitvoering die op afstand wordt uitgelezen, kun je nog steeds weigeren. Je mag namelijk kiezen voor een digitale meter, en dat is een ander apparaat.
Analoge meter, digitale meter, slimme meter
Het gesprek loopt vast omdat drie dingen door elkaar worden gehaald. Het verschil dat er juridisch toe doet is niet analoog tegenover digitaal, maar of je meter afname en teruglevering apart bijhoudt.
| Meter | Meet afname en teruglevering apart? | Op afstand uitgelezen? | Mag dit nog? |
|---|---|---|---|
| Analoge (ferraris)meter | nee, de schijf draait terug en salderen gebeurt in het apparaat | nee | nee, moet vervangen |
| Digitale meter | ja, aparte telwerken | nee | ja, dit mag je kiezen |
| Slimme meter | ja, aparte telwerken | ja | ja |
Bron: RDI over de Energiewet · Netbeheer Nederland, geraadpleegd 16 augustus 2026. De RDI is de toezichthouder die hierop handhaaft.
Netbeheer Nederland zegt het onomwonden: klanten kunnen bij vervanging van de meter zelf aangeven of ze een slimme meter of een digitale meter willen. Wil je dus niet dat je meterstanden op afstand worden uitgelezen, dan vraag je om een digitale meter. Dat is geen gunst en geen uitzondering, maar een keuze die je toekomt.
Waarom die analoge meter er nu wél uit moet
Jarenlang was vervangen een aanbod dat je kon laten liggen. Dat is veranderd met de Energiewet, die op 1 januari 2026 in werking trad. De reden is de salderingsregeling die op 1 januari 2027 stopt. Zodra salderen ophoudt, moeten je afname en je teruglevering afzonderlijk worden afgerekend, en een analoge meter kán dat niet: die telt alleen het netto verschil, doordat de schijf bij teruglevering achteruit draait.
Van de Nederlandse huishoudens is inmiddels 94 procent over. Er staan er nog ongeveer 500.000 met een oude meter, en die krijgen in de loop van 2026 en eventueel nog in 2027 een brief van hun netbeheerder.
De termijn die niemand vooraan zet: zes weken
De vervanging is kosteloos, maar dat aanbod heeft een houdbaarheidsdatum. De RDI schrijft dat het aanbod voor gratis plaatsing vervalt als je zes weken niet reageert op de brief, en dat je netbeheerder daarna plaatsingskosten in rekening mág brengen. Reageer dus binnen die zes weken, ook als je nog niet weet welke meter je wilt: een afspraak maken kost niets, hem laten verlopen wel.
Wat er gebeurt als je blijft weigeren
Na die zes weken stopt het niet bij plaatsingskosten. De RDI kan een last onder dwangsom opleggen om je te bewegen de oude meter alsnog te laten vervangen. Werk je dan nog niet mee, dan moet je dat bedrag betalen. Over de hoogte doen online allerlei getallen de ronde; wij nemen die niet over, omdat de RDI zelf geen vast bedrag publiceert en een dwangsom per geval wordt vastgesteld.
De denkfout: een oude meter beschermt je niet tegen de knip
Dit is de redenering die je overal tegenkomt, en hij klinkt logisch. Mijn netbeheerder kan niet zien hoeveel ik teruglever, dus saldeer ik altijd tegen mijn eigen inkooptarief, en met een slimme meter kunnen ze dat wél zien en gaan ze mij anders afrekenen. Daarom houd ik mijn ferrarismeter zo lang mogelijk.
De fout zit in de veronderstelling dat de meter bepaalt of je mag salderen. Dat doet hij niet. De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027 voor iedereen, ongeacht welk apparaat er in je meterkast hangt. Dat staat in de wet, niet in je meter. Wat je meter wél bepaalt is of je teruglevering überhaupt kan worden vastgesteld, en daar zit de adder onder het gras: zonder aparte telwerken kan je leverancier niet zien hoeveel je hebt teruggeleverd, en dan valt er ook niets te vergoeden.
Je oude meter maakt je dus niet immuun voor de knip. Hij maakt je hooguit onzichtbaar, en onzichtbaar zijn levert na 2027 niets op. Wat je na de knip nog krijgt, is een wettelijke ondergrens: leveranciers moeten je overschot vergoeden tegen minimaal 50 procent van het kale leveringstarief, en die vloer geldt tot 1 januari 2030. Om daar aanspraak op te maken moet je teruglevering wel gemeten zijn.
Wat weegt echt mee in je keuze
- Wil je afstandsuitlezing of niet? Dat is de enige vraag die nog open ligt. Bezwaar tegen op afstand uitgelezen worden is een geldige reden om voor een digitale meter te kiezen, en dat mag gewoon.
- Wil je op een dynamisch contract of een thuisbatterij? Dan wil je juist wél een slimme meter. Zonder afstandsuitlezing werkt uurafrekening niet, en veel thuisbatterijen en sturingssystemen leunen op de P1-poort. Die zit overigens ook op een digitale meter, maar dan lees je alleen zelf uit.
- Ga je je verbruik volgen? Met een digitale meter geef je je standen zelf door en komt er periodiek een meteropnemer langs. Met een slimme meter gaat dat automatisch.
- Verwacht geen voordeel van uitstel. Het aanbod is nu gratis; na zes weken stilte kan het geld gaan kosten, en de regeling waar je op hoopt te blijven, verdwijnt op 1 januari 2027 sowieso.
Wat verandert er precies op 1 januari 2027? → of bekijk de terugleverkosten per leverancier.
Veelgestelde vragen
Mag ik de slimme meter weigeren?
Ja. Je mag zelf aangeven of je een slimme meter of een digitale meter wilt; dat bevestigen zowel Netbeheer Nederland als de RDI. Een digitale meter houdt afname en teruglevering apart bij, maar wordt niet op afstand uitgelezen. Wat je sinds 1 januari 2026 níét meer mag, is je oude analoge meter houden.
Mag ik mijn analoge meter houden?
Nee. Met de Energiewet, in werking sinds 1 januari 2026, moet elke kleinverbruikaansluiting een meter hebben die aan de nieuwe eisen voldoet. Een analoge meter voldoet daar niet aan, omdat hij afname en teruglevering niet apart kan bijhouden. Ongeveer 500.000 huishoudens hebben er nog een; zij krijgen een brief van hun netbeheerder.
Beschermt een oude meter mij tegen het einde van de saldering?
Nee, en dat is de meest voorkomende denkfout. De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027 voor iedereen, want dat staat in de wet en niet in je meter. Wat je meter bepaalt is of je teruglevering kan worden vastgesteld. Zonder aparte telwerken kan je leverancier niet zien hoeveel je teruglevert, en dan valt er ook niets te vergoeden. Onzichtbaar zijn levert na de knip dus niets op.
Wat kost het vervangen van mijn meter?
Niets, mits je op tijd reageert. De vervanging is kosteloos, maar de RDI schrijft dat het aanbod voor gratis plaatsing vervalt als je zes weken niet op de brief reageert, en dat je netbeheerder daarna plaatsingskosten mag rekenen. Maak dus binnen zes weken een afspraak, ook als je nog twijfelt over het type meter.
Wat gebeurt er als ik blijf weigeren?
Dan kan de RDI een last onder dwangsom opleggen: een bedrag dat je moet betalen als je niet alsnog meewerkt. Over de hoogte circuleren online verschillende getallen. Die nemen wij niet over, omdat de RDI geen vast bedrag publiceert en een dwangsom per geval wordt vastgesteld.
Heb ik een slimme meter nodig voor een thuisbatterij of een dynamisch contract?
Voor een dynamisch contract wel, want daarbij wordt per uur afgerekend en dat vraagt afstandsuitlezing. Voor het aansturen van een thuisbatterij of het volgen van je verbruik heb je vooral de P1-poort nodig, en die zit ook op een digitale meter. Het verschil is dat je dan zelf uitleest in plaats van dat je leverancier het doet.
Algemene uitleg, geen juridisch advies. De regels rond meters en saldering veranderen; wij verwijzen bij elk punt naar de RDI en Netbeheer Nederland en noemen de datum waarop we het hebben nagekeken. Zie de methode.
Ontdek verder
Saldering stopt in 2027
Wat de knip je kost en waarom zelf gebruiken daarna waardevoller wordt dan terugleveren.
Wat verandert er? →Terugleverkosten per leverancier
Wat je leverancier rekent of vergoedt voor teruggeleverde stroom, wekelijks bijgewerkt.
Bekijk het overzicht →Zonnepanelen
Reken de opbrengst en terugverdientijd voor jouw dak uit via PVGIS, ook na het einde van de saldering.
Bekijk zonnepanelen →Thuisbatterij
Meer zelfverbruik van je zonnestroom: reken per adres uit of een thuisbatterij voor jou loont.
Bekijk thuisbatterij →