Ventilatie · Mechanische ventilatie (systeem C): hoe het werkt
Mechanische ventilatie (systeem C): hoe het werkt
Mechanische ventilatie (systeem C) is het meest voorkomende systeem in Nederlandse woningen: een ventilatiebox zuigt continu lucht af in de natte ruimtes (keuken, badkamer, wc), terwijl verse lucht via roosters in de gevel naar binnen komt. Anders dan balansventilatie met WTW (systeem D) wint het geen warmte terug, maar het is eenvoudiger en goedkoper.
Mechanische ventilatie in het kort
| Wat het doet | afzuigen in natte ruimtes, verse lucht via gevelroosters |
| Warmteterugwinning | nee (dat is systeem D / WTW) |
| Stroomverbruik box | oude wisselstroombox fors; moderne gelijkstroombox (DC) veel zuiniger |
| Gangbare merken box | o.a. Itho, Orcon, Duco, Zehnder |
Bron: Milieu Centraal · geverifieerd 22 juli 2026. Modelaannames: zie de methode.
Systeem C versus systeem D (WTW)
Bij systeem C wordt alleen afgezogen; de verse lucht komt ongeconditioneerd (en in de winter dus koud) via roosters binnen, en de afgezogen warmte gaat verloren. Systeem D (balansventilatie met WTW) blaast verse lucht ook mechanisch in en wint de warmte uit de afvoerlucht terug. Systeem C is goedkoper en simpeler, systeem D geeft meer comfort en een lagere warmtevraag. In een goed geïsoleerd, kierdicht huis loont de stap naar D het meest.
Vraaggestuurd met CO2- of vochtsensor
Een moderne systeem C-installatie kan vraaggestuurd zijn: sensoren voor CO2 (in de woonruimtes) of vocht (in de badkamer) laten de box alleen harder draaien als het nodig is. Dat scheelt stroom en warmteverlies ten opzichte van een box die dag en nacht op één stand staat, en het is een relatief goedkope upgrade.
Zuiniger en stiller met een gelijkstroombox
Veel woningen hebben nog een oude wisselstroombox die continu relatief veel stroom trekt en hoorbaar bromt. Een moderne gelijkstroombox (DC) doet hetzelfde werk met aanzienlijk minder stroom en is stiller. Omdat de box dag en nacht draait, verdient die meerprijs zich meestal binnen enkele jaren terug. Zie het vervangen van de ventilatiebox voor kosten en aanpak.
Onderhoud: houd het schoon
Ook systeem C vraagt onderhoud: maak de afzuigventielen en roosters een paar keer per jaar schoon en laat de kanalen af en toe reinigen. Vervuilde ventielen en kanalen kosten afzuigcapaciteit en laten de box harder (en luidruchtiger) draaien.
Wanneer overstappen op WTW?
Ga je toch flink isoleren en kierdichten, dan wordt goede ventilatie belangrijker en loont de overstap naar balansventilatie met WTW eerder. In bestaande bouw is dat wel een ingreep (kanalen voor de toevoer moeten erbij), dus vaak het overwegen waard op een natuurlijk moment zoals een verbouwing.
Bekijk je hele huis in samenhang → of lees meer over isolatie en de warmtepomp.
Meer over ventilatie
Veelgestelde vragen
Wat is mechanische ventilatie?
Systeem C: een ventilatiebox zuigt continu lucht af in keuken, badkamer en wc, terwijl verse lucht via roosters in de gevel naar binnen komt. Het wint geen warmte terug (dat doet systeem D met WTW), maar is eenvoudiger en goedkoper.
Wat is het verschil tussen systeem C en systeem D?
Systeem C zuigt alleen af en laat verse lucht koud via roosters binnen. Systeem D (balansventilatie met WTW) voert lucht mechanisch aan én af en wint de warmte uit de afvoerlucht terug. D geeft meer comfort en een lagere warmtevraag, maar is duurder en vraagt meer onderhoud.
Hoe maak ik mechanische ventilatie schoner en zuiniger?
Maak de ventielen en roosters regelmatig schoon en laat de kanalen af en toe reinigen. Een oude wisselstroombox vervangen door een moderne gelijkstroombox (DC), eventueel met CO2- of vochtsensor, scheelt stroom en geluid.
Indicatie, geen persoonlijk advies. De werkelijke besparing en het comfort hangen af van je woning en installatie. Zie de methode.
Ontdek verder
Warmtepomp
Minder warmteverlies via ventilatie verlaagt de warmtevraag, dus kan de warmtepomp kleiner.
Bekijk warmtepomp →Isolatie
Eerst de warmtevraag beperken: reken kosten, gasbesparing en ISDE-subsidie per maatregel en woningtype uit.
Bekijk isolatie →Energiescan
Eén scan, één geprioriteerd plan: welke maatregel levert voor jouw woning het meeste op, en in welke volgorde.
Doe de energiescan →