Warmtepomp · Afgiftesysteem: radiatoren of vloerverwarming

Afgiftesysteem: radiatoren of vloerverwarming

Een warmtepomp werkt het efficiëntst als hij water op een lage temperatuur hoeft te leveren. Je afgiftesysteem, vloerverwarming of radiatoren, bepaalt daarom sterk het rendement (SCOP) en dus je stroomkosten. Heb je een gemengd systeem, vloer beneden en radiatoren boven, dan bepaalt je zwakste kamer de temperatuur voor het hele huis.

Rendement (SCOP) per afgiftesysteem (onze modelaanname)

Bron: Milieu Centraal ↗ · Tweakers-forum (warmtepomp-FAQ) ↗ · geverifieerd 22 juli 2026. Modelaannames: zie de methode.

Waarom lage temperatuur helpt

Hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe minder hard de warmtepomp hoeft te werken. Vloerverwarming draait op zo'n 35°C, lage-temperatuur radiatoren op 45 tot 55°C, en oude radiatoren vaak op 70 tot 80°C. Als vuistregel: elke tien graden lagere aanvoertemperatuur stookt grofweg twintig procent goedkoper. Van 55 naar 35 graden scheelt zo al gauw veertig procent op de stroomkosten, zonder één euro aan isolatie.

De 45-graden-test: gratis zekerheid vooraf

Twijfel je of je huis geschikt is? Zet dan een winter lang de maximale aanvoertemperatuur (het cv-tapje) van je huidige ketel op 45 graden en de kamerthermostaat op je normale temperatuur, zonder flinke nachtverlaging. Blijft het huis comfortabel warm, ook in een koude week, dan weet je zéker dat een warmtepomp het kan; die levert immers dezelfde watertemperatuur. Wordt het net niet warm genoeg, dan weet je precies in welke kamers de afgifte tekortschiet. Deze test kost niets en zegt meer dan elke berekening.

Zo voer je de test uit

De test is simpel, maar er zijn vier dingen die hem kunnen laten mislukken. Zet om te beginnen de maximale aanvoertemperatuur van het cv-water vast, dus het cv-tapje, en niet de temperatuur van je warme kraanwater. Heeft je ketel weersafhankelijke regeling, dan begrens je daarin de bovenkant. Zet daarna de kamerthermostaat op één vaste temperatuur en laat de nachtverlaging uit, want een warmtepomp draait rustig door en heeft de piek die na een verlaging nodig is helemaal niet in huis. Test je mét verlaging, dan test je iets wat je straks toch niet doet. Draai vervolgens in de kamers die je beoordeelt alle radiatorknoppen helemaal open, anders meet je de knop en niet de radiator. En laat het minstens een week staan, met een koude periode erin, want een goed geïsoleerd huis koelt langzaam af en een test van één dag zegt daarom weinig. Begin gerust op 50 graden in plaats van 45. Lukt dat, zak dan naar 45 en laat het opnieuw een week staan. Zo weet je niet alleen óf het kan, maar ook waar je grens ligt, en dat scheelt straks in de keuze van je radiatoren.

Wat je in die winter noteert

Twee dingen, en ze beantwoorden allebei een dure vraag. Noteer per kamer of hij op temperatuur komt en hoelang dat duurt. De kamers die het niet halen zijn precies de kamers waar je radiator te klein is, en dat lijstje is harder dan een berekening op papier, want je eigen tocht, koudebruggen en zoninval doen gewoon mee. Noteer daarnaast op de koudste dag je gasstand aan het begin en aan het eind van 24 uur. Vermenigvuldig dat verschil met 8,8 kWh per kuub, tel het verbruik van eventuele elektrische kachels erbij op en deel de som door 24. Dan heb je het gemiddelde vermogen in kilowatt dat je huis op zo'n dag vroeg. Let wel op dat dit een daggemiddelde is en niet de piek bij echte vorst, dus tel er wat bij op als je koudste meetdag nog geen strenge vorstdag was. Doe dit op een paar koude dagen en je hebt een onderbouwing waarmee je elke offerte kunt beoordelen. Een te zwaar gekozen warmtepomp is namelijk de meest voorkomende fout in dit soort aanbiedingen, en met een eigen cijfer in de hand is dat meteen zichtbaar.

Check je radiatoren zelf

De afgifte van een radiator staat in de documentatie bij 75/65 graden; bij 45 graden aanvoer levert diezelfde radiator nog maar grofweg een derde daarvan. Via de calculators van radiatorfabrikanten (zoek op merk plus type, of meet hoogte, lengte en het aantal platen en lamellen) reken je per kamer na wat er bij 45 graden overblijft en of dat het warmteverlies dekt. Oude, royaal bemeten jaren-60- en 70-radiatoren in een nageïsoleerd huis komen daar verrassend vaak goed uit.

Vloer beneden, radiatoren boven: één temperatuur voor alles

Bij een verbouwing ontstaat bijna altijd een gemengd systeem: nieuwe vloerverwarming op de begane grond, radiatoren op de verdiepingen. Belangrijk om te weten is dat je warmtepomp één aanvoertemperatuur maakt voor het hele huis, en dat die wordt bepaald door de kamer die de hoogste temperatuur nodig heeft. Vaak is dat een radiator op zolder of in een slaapkamer die niemand heeft nagerekend. Het rendement van je hele installatie hangt dus aan je zwakste kamer, niet aan de mooie nieuwe vloer beneden. Loop daarom álle ruimtes door voordat je de aanvoertemperatuur vastlegt, en pak de een of twee kamers aan die eruit vallen; dat is bijna altijd goedkoper dan het hele jaar tien graden warmer stoken.

Niet: hoog aanvoeren en terugmengen voor de vloer

De verleiding is groot om het op te lossen zoals bij een cv-ketel, namelijk heet water rondsturen voor de radiatoren en dat bij de vloerverdeler terugmengen naar 35 graden. Technisch werkt dat, maar het haalt je warmtepomp onderuit: die moet dan het hele seizoen op hoge temperatuur draaien, terwijl juist de lage temperatuur zijn rendement is. Bij een hybride betekent het zelfs dat de ketel het meeste werk doet en de warmtepomp er nauwelijks aan te pas komt. Kies dus één zo laag mogelijke temperatuur waar vloer én radiatoren mee uit de voeten kunnen, en laat bij een hybride de ketel alleen de koudste dagen bijspringen.

Let op zoneregeling bij een gemengd systeem

Nog een valkuil van de combinatie: als je per kamer gaat regelen met slimme thermostaatkranen of zoneregeling, gaan er groepen dicht. Precies de waterinhoud van die open vloergroepen heeft een monoblock nodig om te kunnen ontdooien zonder zichzelf uit te schakelen. Ga je zoneren, vraag dan na hoeveel waterinhoud er overblijft als alles dicht staat, en of je daarom alsnog een klein buffervat nodig hebt. Zie ook verdeler, buffervat en pomp.

Radiatoren geschikt maken

Je hoeft niet per se vloerverwarming aan te leggen. Grotere lage-temperatuur radiatoren of convectorradiatoren met een ventilator kunnen in een goed geïsoleerd huis vaak ook op lage temperatuur verwarmen. Soms is het genoeg om alleen de radiatoren in de woonkamer aan te pakken, of er stille ventilatorunits (boosters) onder te zetten die de afgifte flink verhogen.

Reken je warmtepomp door →  of doe de kiesgids: welke past bij mij.

Meer over warmtepompen

• Radiatoren vervangen of vergroten (zelf doen)
• SCOP en COP
• Hybride of volledig
• Verdeler, buffervat en pomp
• Welk vermogen?
• Overzicht en rekentool

Veelgestelde vragen

Indicatie, geen persoonlijk advies. De werkelijke besparing en het rendement hangen af van je woning en installatie. Zie de methode.