Warmtepomp · Lucht/water of bodemwarmtepomp

Lucht/water of bodemwarmtepomp

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht (lucht-water), uit de bodem (bodem/grondwater) of uit PVT-panelen op je dak. Lucht-water is verreweg het meest gekozen; bodem en PVT zijn stiller en hebben geen buitenunit, maar zijn duurder en stellen eisen aan je woning.

Lucht-water

De meest gekozen soort: een buitenunit haalt warmte uit de lucht. Goedkoper en makkelijker te plaatsen, maar maakt geluid en levert bij strenge kou wat minder rendement.

Bodemwarmtepomp

Haalt warmte uit de bodem via een bron of bodemlus. Doorgaans een hoger en stabieler rendement en geen buitenunit (dus stil), maar de aanleg is fors duurder en vraagt ruimte en een melding voor de bodemboring.

PVT-panelen: je dak als bron

Er is een derde bron die weinig mensen kennen. Een PVT-paneel wekt stroom op zoals een gewoon zonnepaneel, maar heeft daarachter een watergevoerde laag die warmte afvangt. Die warmte gaat naar een warmtepomp binnen, en daarmee vervalt de buitenunit helemaal. Je dak doet dus dubbel werk: elektriciteit én warmtebron. Milieu Centraal rekent voor een goed geïsoleerde woning met tien tot twintig panelen, oftewel achttien tot zesendertig vierkante meter dak, en geeft aan dat de kosten hoger liggen dan die van een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp. ISDE-subsidie is er wel voor.

Wanneer PVT afvalt, en dat is vaak

Twee harde filters, en die zeggen meer dan alle brochures bij elkaar. Je moet het dakoppervlak hebben, en je moet het nog vrij hebben. Liggen er al zonnepanelen, dan concurreren die om precies dezelfde vierkante meters, want een PVT-paneel vervangt een gewoon paneel en komt er niet naast. En de woning moet goed geïsoleerd zijn, want de warmte die je van een dak afvangt is beperkt: bij een hoge warmtevraag red je het er niet mee. Voor een tussenwoning met een half dak vol panelen valt PVT dus meestal af voordat het gesprek over prijs begint.

Het btw-addertje bij PVT

Dit kost mensen honderden euro's en staat op vrijwel geen enkele PVT-pagina. Gewone zonnepanelen op of bij een woning vallen onder het nultarief, maar PVT-systemen niet: daarover betaal je gewoon 21 procent btw, omdat het paneel meerdere functies heeft. Op een systeem van enkele tienduizenden euro's is dat een fors bedrag dat je in de vergelijking met een lucht-waterwarmtepomp plus losse zonnepanelen moet meenemen. Vraag dus expliciet of het bedrag in de offerte inclusief of exclusief btw is, en op welke grond het tarief is bepaald.

Wat het verschil in de portemonnee is

Hier moeten we eerlijk zijn, want dit is waar de meeste mensen op afknappen. Een complete bodeminstallatie kost volgens eigenaren grofweg 23.000 tot 40.000 euro inclusief btw, met uitschieters naar 47.000. Een vergelijkbare lucht-water-installatie zit eerder rond 10.000 tot 20.000 euro. Twee tot vier keer zo duur dus. Het rendementsvoordeel is er wel, maar veel kleiner dan dat prijsverschil: iemand rekende voor dat een meerprijs van 32.000 euro tegenover een verbetering van SCOP 4,7 naar 5,26 pas na eeuwen is terugverdiend op stroomkosten alleen. Kies je hiervoor, doe dat dan om andere redenen dan de terugverdientijd.

De echte redenen om het toch te doen

Er zijn drie goede: je wilt geen buitenunit (geen geluid, geen bezwaar van buren, soms de enige optie bij een monument of een strenge welstandscommissie), je wilt zekerheid van vermogen op de koudste dagen, en je wilt passief koelen. Dat laatste is het sterkste argument. Bij passief koelen pomp je koud bronwater rond zonder dat de compressor draait, wat bijna niets kost. Verwacht er wel geen airco van: eigenaren halen aanvoertemperaturen van 13 tot 16 graden en dat remt de opwarming vooral af. Ontvochtigen doet het niet, dus bij een hoog dauwpunt loop je tegen dezelfde grens aan als bij vloerkoeling.

Melden, en een goed ontwerp eisen

Voor een verticale bodemlus geldt een meldingsplicht via het Omgevingsloket, geen vergunningsplicht. Belangrijker voor jou is de kwaliteit van het ontwerp: laat de boorder een berekening maken die aantoont dat de bron je warmtevraag 25 jaar aankan, en vraag die op papier. Een te krap gedimensioneerde bron put in de winter uit, de temperatuur zakt en je warmtepomp levert minder dan beloofd. Dat is achteraf nauwelijks te herstellen zonder opnieuw te boren, en eigenaren die dit overkwam, kregen hun installateur er moeilijk op aangesproken zonder zo'n berekening.

Reken je warmtepomp door →  of doe de kiesgids: welke past bij mij.

Bron: Milieu Centraal ↗ · geverifieerd 22 juli 2026.

Meer over warmtepompen

• Reken je situatie na (geluid-voortoets)
• Ventilatiewarmtepomp (afzuiglucht)
• Geluid
• SCOP en COP
• Overzicht en rekentool

Veelgestelde vragen

Indicatie, geen persoonlijk advies. De werkelijke besparing en het rendement hangen af van je woning en installatie. Zie de methode.