Voor nieuwbouwkopers
Nieuwbouw: welke energiekeuzes maak je vóór de sleutel?
Bij een nieuwbouwwoning is het meeste al voor je beslist. Je krijgt geen gasaansluiting, de schil voldoet aan de eisen en er komt een warmtepomp in. Wat je wél kiest staat op de koperskeuzelijst, en daar zit een scheve verhouding in: sommige dingen kosten nu een paar honderd euro en later duizenden, terwijl andere juist beter zijn af te wachten. Dat onderscheid is het hele verhaal.
Wat al vastligt, en waarom
Twee regels bepalen je vertrekpunt. Sinds de Wet VET op 1 juli 2018 in werking trad, vervalt de plicht om nieuwbouw op aardgas aan te sluiten: woningen waarvoor de vergunning op of na die datum is aangevraagd, worden gasloos gebouwd. Een gemeente kan bij zwaarwegend algemeen belang een uitzondering maken, maar dat is zeldzaam. En sinds 1 januari 2021 gelden de BENG-eisen, die vastleggen hoeveel energie je woning maximaal mag vragen en hoeveel daarvan hernieuwbaar moet zijn.
Praktisch betekent dat: je kiest je warmtebron niet. Er komt vrijwel altijd een warmtepomp met vloerverwarming, en de isolatie is beter dan in vrijwel elke bestaande woning. Wat je nog wél kiest, is alles wat daaromheen zit.
Bron: RVO over BENG en de Wet voortgang energietransitie (gasaansluitplicht vervallen per 1 juli 2018), geraadpleegd 16 augustus 2026.
De vuistregel: alles wat door de schil of in de vloer gaat, doe je nu
Achteraf een leiding trekken kost niet alleen materiaal maar hak-, breek- en herstelwerk, en bij een kant-en-klare woning ook je afwerking. Tijdens de bouw is diezelfde leiding een handeling van een paar minuten. Dat is de enige vuistregel die je nodig hebt, en hij is verrassend goed toepasbaar.
- Loze leidingen naar het dak. Ook als je nu geen zonnepanelen neemt. Zonder buis moet er later een kabel langs de gevel of door een schacht die er niet is.
- Een loze leiding naar de plek van een laadpaal. Naar de oprit, de garage of de schuur. Een laadpaal zelf kun je altijd later kopen, de sleuf door je bestrating niet.
- Voorbereiding voor koeling. Een leidingdoorvoer van de plek van een binnenunit naar de gevel, plus een afvoer voor condenswater. Zonder die doorvoer betekent een airco later boren door een geïsoleerde en luchtdichte schil, precies wat je niet wilt.
- Ruimte en groepen in de meterkast. Vraag of er plek is voor extra groepen en of de aansluiting 3-fase is. Warmtepomp, laadpaal en inductie samen vullen een kast sneller dan je denkt.
- Vloerverwarming per ruimte regelbaar. Dat is later niet meer aan te passen zonder de vloer open te breken.
Wat je juist niet via de aannemer koopt
Zonnepanelen staan bijna altijd op de koperskeuzelijst, en dat is zelden de goedkoopste route. Je betaalt de marge van de bouwer boven op die van de installateur, terwijl je precies dezelfde panelen na oplevering bij een reguliere installateur kunt laten leggen, met meerdere offertes naast elkaar. Leg de aanbieding dus naast onze offerte-check voordat je hem aankruist.
Het btw-addertje bij geïntegreerde panelen
Dit is het punt dat nieuwbouwkopers geld kost en dat vrijwel nergens staat. Zonnepanelen die op of bij een woning worden geleverd en geïnstalleerd, vallen onder het nultarief: je betaalt geen btw. Maar bij geïntegreerde panelen op een nieuwbouwwoning, dus panelen die onderdeel van het dak zijn in plaats van erop liggen, geldt dat nultarief niet en betaal je gewoon 21 procent. Krijg je zo'n dakgeïntegreerd systeem aangeboden, vraag dan expliciet op welke grond het btw-tarief is bepaald en reken het verschil door. Zie btw op zonnepanelen.
Het blinde punt van nieuwbouw is de zomer
Een nieuwbouwwoning is luchtdicht en goed geïsoleerd, en dat werkt twee kanten op. In de winter houdt hij de warmte binnen, in de zomer ook. Veel kopers ontdekken pas in hun eerste julimaand dat de slaapkamers onder het dak niet koel te krijgen zijn. Denk daarom bij de keuzelijst ook aan buitenzonwering, want die houdt de warmte tegen vóórdat hij binnen is, en aan die leidingdoorvoer voor koeling. Zie oververhitting in de zomer voor wat er wél helpt.
Let bij een warmtepomp met vloerverwarming ook op of er actief gekoeld kan worden. Vloerkoeling haalt in de praktijk twee tot drie graden en ontvochtigt niet, dus reken er niet op als volwaardige koeling, maar het scheelt wel. Vraag of de installatie het kan en wat het kost om het meteen mee te nemen.
Bij oplevering: controleer wat je niet meer ziet
Veel van wat je hebt gekozen zit straks weg achter wanden en vloeren. Loop bij de oplevering daarom expliciet na of de loze leidingen er liggen en waar ze uitkomen, en laat dat op het opleverformulier zetten. Voor de installaties zelf staat per onderdeel in onze oplevercheck waar je op let voordat je aftekent.
Doe de energiescan voor je nieuwe woning → of bekijk wat een thuisbatterij na 2027 nog oplevert.
Veelgestelde vragen
Krijgt een nieuwbouwwoning nog een gasaansluiting?
Vrijwel nooit. Sinds de Wet voortgang energietransitie op 1 juli 2018 in werking trad, vervalt de plicht om nieuwbouw op aardgas aan te sluiten, en woningen waarvoor de vergunning op of na die datum is aangevraagd worden gasloos gebouwd. Een gemeente kan bij zwaarwegend algemeen belang een uitzondering maken, maar dat komt zelden voor. Je krijgt dus een warmtepomp, meestal met vloerverwarming.
Wat moet ik zeker meenemen op de koperskeuzelijst?
Alles wat door de schil of in de vloer gaat, want dat is later hak- en breekwerk. Concreet: loze leidingen naar het dak (ook zonder zonnepanelen), een loze leiding naar de plek van een laadpaal, een leidingdoorvoer en condensafvoer voor koeling, ruimte voor extra groepen in de meterkast, en vloerverwarming die je per ruimte kunt regelen. Apparaten koop je later; doorvoeren niet.
Kan ik zonnepanelen beter via de aannemer nemen of later zelf?
Meestal later zelf. Via de bouwer betaal je zijn marge boven op die van de installateur, terwijl je na oplevering meerdere offertes naast elkaar kunt leggen. Zorg wel dat de loze leiding naar het dak in de bouw wordt meegenomen, want dat is het deel dat achteraf duur is.
Geldt het 0%-btw-tarief ook voor zonnepanelen in nieuwbouw?
Voor panelen die op of bij de woning worden geleverd en geïnstalleerd wel. Maar bij geïntegreerde panelen op een nieuwbouwwoning, die onderdeel van het dak zijn in plaats van erop liggen, geldt het nultarief niet en betaal je 21 procent btw. Krijg je zo'n dakgeïntegreerd systeem aangeboden, vraag dan op welke grond het tarief is bepaald en reken het verschil door.
Wordt een nieuwbouwwoning te warm in de zomer?
Dat is een reëel risico, juist omdat de woning luchtdicht en goed geïsoleerd is: wat de warmte binnenhoudt in de winter, houdt hem in de zomer ook vast. Slaapkamers onder het dak zijn het gevoeligst. Buitenzonwering helpt het meest, omdat die de warmte tegenhoudt voordat hij binnen is, en een leidingdoorvoer voor koeling is nu een kleinigheid en later hak- en breekwerk door een luchtdichte schil.
Kan een warmtepomp met vloerverwarming ook koelen?
Soms, en dan beperkt. Vloerkoeling haalt in de praktijk twee tot drie graden en ontvochtigt niet, dus zie het als comfortverbetering en niet als airco. Vraag bij de keuzelijst of de installatie actief kan koelen en wat het kost om dat meteen mee te nemen, want achteraf is het vaak niet meer toe te voegen.
Algemene uitleg, geen bouwkundig advies. Regels rond nieuwbouw en energie veranderen; bij elke regel staat de bron en de datum waarop we hem nakeken. Zie de methode.