Airco · Geluid en geluidsoverlast

Geluid en geluidsoverlast

Een split-airco heeft een buitenunit die geluid maakt, net als een warmtepomp, en daarvoor gelden dezelfde wettelijke geluidseisen op de erfgrens: in de avond en nacht maximaal 40 dB(A), overdag 45 dB(A) maar alleen bij een unit met meerdere standen. Hieronder staat ook wat een brommend, tikkend of ratelend geluid meestal betekent, en wat je kunt doen bij overlast van je eigen unit of die van de buren.

Wettelijke geluidseis op de erfgrens (Bbl, sinds 1 januari 2024)

Bron: IPLO ↗ · Milieu Centraal ↗ · geverifieerd 22 juli 2026.

Buitenunit en de eis

De eis geldt op de erfgrens met de buren en bij hun te openen ramen en deuren, niet bij je eigen gevel. Kies een stille unit en zet 'm niet in een nauwe hoek waar geluid weerkaatst of onder een slaapkamerraam van de buren.

Meerdere buitenunits tellen bij elkaar op

Dit is de valkuil bij een multi-split-alternatief met losse units, of bij een airco naast een warmtepomp. De norm gaat niet over één apparaat maar over het geluid dat op dat toetspunt terechtkomt, en geluid van meerdere bronnen telt daar op. Twee gelijke units zijn samen 3 dB luider dan één. Twee units die elk net onder de 40 dB(A) uitkomen, zakken samen dus alsnog door de norm, terwijl ze afzonderlijk 'slagen'. Heb je al een warmtepomp-buitenunit, neem die dan mee in de berekening; hetzelfde geldt voor een derde of vierde unit die je later bijplaatst. Onze rekentool op /buitenunit-geluid/ telt meerdere units automatisch bij elkaar op.

Reken met het juiste getal

Fabrikanten adverteren vaak met de geluidsdruk op een paar meter afstand of met de energielabelwaarde. Voor de wettelijke toets telt het maximale geluidsvermogen (LwA-max) op vol vermogen, en dat ligt al gauw 10 tot 14 dB hoger. Vooraf narekenen kan met de gratis WPAC-rekentool van de rijksoverheid; zie de uitgebreide uitleg via de link hieronder.

Binnenunit

De binnenunit van een split-airco is stil, maar niet zo stil als de advertentie zegt. Op de laagste ventilatorstand zitten gangbare series rond 19 tot 22 dB(A), en dat is het getal dat in de folder terechtkomt. Op de hoogste stand komt diezelfde serie uit op 38 tot 48 dB(A), en dat is de stand waarin hij op een warme dag draait. Vraag dus altijd naar de waarde op de hoogste stand; op onze modellenpagina's staan alle standen naast elkaar.

Hoeveel dB is nu veel?

Drie rekenregels helpen meer dan een lijst met voorbeeldgeluiden. Ongeveer 10 dB erbij klinkt voor het oor als twee keer zo hard. Twee gelijke bronnen samen zijn 3 dB luider dan één, dus een tweede unit is hoorbaar maar geen verdubbeling. En elke verdubbeling van de afstand haalt er ongeveer 6 dB af: van 3 naar 6 meter is dus net zo veel winst als van 6 naar 12 meter. Let er verder op dat er twee verschillende grootheden in dB worden opgegeven. Het geluidsvermogen (LwA) is de bron zelf, het geluidsdruk-getal uit de folder is wat je op een paar meter hoort, en ze schelen al gauw 10 tot 14 dB. De fabrieksopgaven in onze geluid-rekentool liggen tussen 51 en 63 dB(A) LwA; hoor je iemand zeggen dat zijn unit 65 dB maakt, vraag dan eerst welke van de twee hij bedoelt.

Brommen en trillen zijn een ander probleem dan lawaai

Een bromtoon die je binnen bij de buren hoort maar buiten nauwelijks, loopt niet door de lucht maar door de constructie: dat heet contactgeluid. De compressor zet de beugel, de gevel en soms de hele vloer aan het trillen, en steen geleidt dat beter dan lucht. Een geluidskast doet daar niets tegen. Wat wel helpt: trillingsdempers onder de voeten of tussen de beugel en de gevel, de unit waterpas en met de volledige voet op zijn steun, en de unit niet monteren op een holle wand, een houten skelet of een zelfbouwframe dat kan meeresoneren. Een unit op een console op de grond geeft in de praktijk minder klachten dan dezelfde unit aan de slaapkamergevel.

Helpt een geluidskast of omkasting?

Soms, en minder dan verkopers beloven. Een omkasting werkt alleen als hij zwaar en gesloten is en de zichtlijn naar het toetspunt echt blokkeert; luchtige tuinschermen doen niets, en beplanting nooit. Daar staan drie nadelen tegenover. De unit moet lucht aanzuigen en uitblazen, en wie dat inperkt levert rendement in en krijgt in de winter meer ontdooicycli. Fabrikanten stellen minimale vrije ruimtes voor, en daarbuiten kun je je garantie verspelen. En tegen contactgeluid helpt het niets. Ook voor de wettelijke toets is een omkasting geen vrijbrief: die vraagt de volledige schermberekening uit de officiële methode, en onze voortoets rekent omkastingen daarom bewust niet mee.

Overlast, van jouw unit of van die van de buren

Voor units die na 1 april 2021 zijn geplaatst is er een harde norm om naar te verwijzen, en dat maakt het gesprek makkelijker. Voor oudere units geldt overgangsrecht en is er geen getal, maar blijft de weg via de gemeente en het burenrecht open. Wat in de praktijk werkt, in deze volgorde:

• Eerst het gesprek, want de oplossing is vaak een instelling. Veel units hebben een stille of nachtstand die niet aan staat, en soms scheelt het verplaatsen van de unit of het wegnemen van een reflecterende hoek al genoeg.
• Reken de situatie na, zodat je een getal hebt in plaats van een gevoel. Onze voortoets op /buitenunit-geluid/ doet dat met de basisformules van de officiële rekentool, en telt meerdere units bij elkaar op.
• Komt het er niet uit, dan is de gemeente of de omgevingsdienst het loket: zij houden toezicht op het Besluit bouwwerken leefomgeving en kunnen een handhavingsverzoek in behandeling nemen.
• Bij een klacht is een meting op locatie leidend, niet een berekening. Een bromtoon telt daarbij zwaarder mee: de methode kent een toeslag tot 6 dB voor tonaal geluid, dus 38 dB met een duidelijke bromtoon is niet automatisch in orde.

Mobiele airco en airco zonder buitenunit

Bij een mobiele airco en bij een airco zonder buitenunit staat de compressor in de kamer zelf. Dat is precies het onderdeel dat bij een split buiten hangt, dus je hoort binnen structureel meer dan de 19 tot 22 dB(A) van een split-binnenunit. Een stille mobiele airco bestaat in die zin niet: je kunt kiezen tussen modellen, maar de compressor blijft binnen. Zoek je stilte in de slaapkamer, dan is een split met de buitenunit aan een andere gevel bijna altijd de betere keuze.

Welk geluid hoor je?

Een airco die harder wordt of anders gaat klinken is zelden meteen kapot, maar het geluid zegt wel waar je moet kijken. De tabel hieronder zet de geluiden die het vaakst gemeld worden op een rij, met de meest waarschijnlijke oorzaak. Twee dingen vallen daarbij op: veel geluiden hoeven niets te betekenen (tikken bij het aan- en uitgaan is uitzettend kunststof), en juist een laag brommen is meestal geen geluidsprobleem maar een trillingsprobleem.

Wat je hoort en wat het meestal is

Indicatief overzicht: geluid is nooit één-op-één te herleiden, dus dit wijst een richting aan en is geen diagnose. Werk aan koudemiddel of elektra hoort bij een gecertificeerde monteur (F-gassen).

Reken je airco-verbruik door →  of lees over airco als verwarming.

Meer over airco

• Reken je situatie na (geluid-voortoets)
• Vergunning voor de buitenunit
• Condensafvoer (klotsen, gorgelen, condenspomp)
• Foutcodes en storingen
• Airco zonder buitenunit
• Soorten airco
• Geluidseisen vooraf checken (WPAC)
• De buitenunit plaatsen (dak, dooiwater, trillingen)
• Overzicht en rekentool

Veelgestelde vragen

Indicatie, geen persoonlijk advies. Het werkelijke verbruik en de opbrengst hangen af van je situatie en apparaat. Zie de methode.